vmbohavovwo
Lineaire functie
Na deze simulatie kun je uitleggen wat a en b doen in y = ax + b, en wanneer twee lijnen snijden.
Simulatie
Tabel x / y
| x | y |
|---|---|
| −6,0 | −6,0 |
| 0,0 | 0,0 |
| 6,0 | 6,0 |
Instellingen
Uitleg
In y = ax + b is a de richtingscoëfficiënt (helling) en b het snijpunt met de y-as. Op havo/vwo kun je een tweede lijn aanzetten om snijpunten of evenwijdigheid te zien.
Vergelijkingen oplossen? Gebruik lineaire vergelijking of stelsels.
Wat betekent a precies?
a vertelt hoeveel y verandert als x één stap groter wordt. Bij y = 2x + 3 ga je per stap naar rechts 2 omhoog. Is a negatief, dan ga je per stap omlaag: de lijn daalt van links naar rechts. Een negatieve a betekent dus níet dat de lijn “naar links” gaat. b is de y-waarde bij x = 0, en daar snijdt de lijn de y-as.
Voorbeelden per niveau
- vmbo: een taxi rekent € 3 instapgeld en € 2 per kilometer. De kosten zijn 2 · km + 3, dus voor 7 km betaal je 2 · 7 + 3 = 17 euro. De 2 is de helling, de 3 is het beginbedrag.
- havo: een lijn gaat door (1; 3) en (4; 9). De helling is a = (9 − 3) ÷ (4 − 1) = 6 ÷ 3 = 2. Vul (1; 3) in: b = 3 − 2 · 1 = 1, dus y = 2x + 1.
- vwo: het snijpunt van y = 2x + 1 en y = −x + 7. Stel ze gelijk: 2x + 1 = −x + 7, dus 3x = 6 en x = 2. Dan is y = 2 · 2 + 1 = 5, dus het snijpunt is (2; 5).
Evenwijdig of snijden?
Kijk eerst naar de hellingen. Zijn ze verschillend, dan snijden de lijnen in precies één punt. Zijn ze gelijk en is b verschillend, dan lopen de lijnen evenwijdig en is er geen snijpunt. Zijn a én b gelijk, dan liggen de lijnen op elkaar. Zet in de simulatie de tweede lijn aan en probeer alle drie de gevallen.
Opdrachten
- Laat de lijn door het punt (2; 5) gaan.
- Zet “Tweede lijn tonen” aan en maak twee evenwijdige lijnen.
- Laat de twee lijnen elkaar snijden bij x = 1.
- Maak een lijn door (0; 4) die bij elke stap naar rechts 2 omlaag gaat.
Veelgemaakte fouten
Fout
Negatieve a zien als “naar links” in plaats van dalend.
Goed
a < 0: van links naar rechts daalt de y-waarde.
Fout
Evenwijdig verwarren met “hetzelfde snijpunt”.
Goed
Zelfde a, andere b → evenwijdig, geen snijpunt.
Formulekaart
Printvriendelijk — gebruik Afdrukken in de browser.
- Lineaire functie
- Vergelijking (a ≠ 0)
- Voorbeeld 2x + 3 = 11 → x = 4
Vergelijking
Een wiskundige zin met = waarin je een onbekende zoekt.
Balansmethode
Aan beide kanten van de = hetzelfde doen.
Wat moet ik kennen
Domeinkoppeling CE-syllabus 2027 · geen volledige examenlijst.
havo · wiskunde B · domein B (B2)
Functies, grafieken en vergelijkingen · syllabus wiskunde B havo 2027 (Examenblad)
vwo · wiskunde B · domein B (B5)
Functies, grafieken en vergelijkingen · syllabus wiskunde B vwo 2027 (Examenblad)
vmbo · wiskunde · WI/K/4 (4.1)
Algebraïsche verbanden · bron syllabus wiskunde vmbo 2027 (Examenblad)
Test jezelf
Oefen met lineaire vergelijkingen.
Reken het uit
Oefen ook met echte examenopgaven op Examenblad.nl. We hosten geen oude examens.
Vragen
Wat betekent a in y = ax + b?
a is de richtingscoëfficiënt: hoe steil de lijn stijgt of daalt.
Wat is b?
b is het snijpunt met de y-as (x = 0).